Samba Schutte: “Tussen het Mohammedaans en het Christelijk geloof is geen verschil, alleen kan de een wat slechter tegen cartoons”

VOORSCHOTEN – De finalisten van het Leidsch Cabaretfestival lieten vrijdagavond van zich horen in de Dorpskerk. Met name het actuele cabaret van de uiteindelijke winnaar Samba Schutte, tezamen met het luchtige karakter van beide andere finalisten zorgde voor een echt avondje uit. “We hoeven het dorp niet meer uit”, was een veelzeggende opmerking na afloop.

De Nederlandse Afrikaan uit Mauritanië, Samba Schutte, zou zich pas na de pauze profileren als een rasechte cabaretier; actueel, politiek getint en lekker satirisch. Maar allereerst had het toegestroomde publiek – meer dan 300 mensen, zodat alle zitplaatsen bezet waren – een opwarmertje nodig voor het optreden van Ralph Sigmond en Willemijn Smeets. Schutte zette het publiek aan tot wat geklap en gestamp zodat menigeen werd losgerukt van de dagelijkse beslommeringen. Als eerste kondigde Schutte Ralph Sigmond aan: “Saillant detail is de leeftijd van deze finalist, hij is de oudste deelnemer ooit aan het cabaretfestival”.

Onder luid applaus beende de 39-jarige Sigmond, beetje voorover gebogen, compleet met grote boodschappentas en klein tafeltje het podium op. “Hallo, ik ben Ralph met ph, van de zuurgraad”. De zuurgraad bleek behoorlijk laag te blijven, het werd een regelrecht drama over zijn leven, een leven zonder partner en zonder vrienden terwijl ook al zijn pogingen iets te ondernemen mislukten. Hij at alleen maar en haalde adem. Sigmond wilde toch iets vertellen, zo leek het, dus stelde hij zich aan het publiek voor als de eigenaar van het lege flessenmuseum. Op het tafeltje staan een aantal lege flessen. Iedere fles heeft zijn verhaal, de cabaretier is overtuigd maar het doet meer denken aan wat gekeuvel na een lange verjaardagspartij. Ook zijn zangtalent komt niet echt uit de verf, of je moet ervan houden.

Maar met zijn sambaballen zong hij zich toch amusant naar de dood. In deze toestand werd hij na zeven maanden eindelijk gevonden.

Schommelen

Rogier Telderman, begeleider, neemt snel plaats achter de piano, en niet veel later hoort het publiek een flink volume uit de luidsprekers komen. Na een paar minuten verschijnt de blondine in vol ornaat op het podium. Vreugdekreten, gegil en een hele duidelijke lichaamstaal waren de ingrediënten voor het optreden van Willemijn Smeets. De 29-jarige volhardde in de liefde, ondanks tegenslag. Zij wilde van geen afkeer weten, voor haar was alles kraakhelder. Zij stelde zichzelf gerust door alles prachtig te vinden. Smeets muntte uit in het contact met het publiek, leek daarbij even de theaterdocent (in 2001 afgestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten in Amsterdam) en nodigde zelfs iemand ‘van de eerste rij’ op het podium. “Die mensen zijn altijd meer speciaal, willen dicht bij mij zijn”.

Na de pauze kondigde Sigmond Samba Schutte aan, ‘na vijfentwintig minuten weet u wat hij met zijn djembe wil zeggen’. Met ontbloot bovenlijf en op blote voeten kwam Schutte, met zijn djembe, het toneel opspringen en begon energiek te trommelen. Dit Afrikaanse trommelen verraadde zijn roots. Daarna stak hij zich in een shirt, meer Europees. Schutte vertelde over zijn Afrikaanse moeder en Nederlandse vader. “Eigenlijk heet ik Dirk-Jan Schutte”. Tijdens een sollicitatiegesprek blijkt de werkelijkheid soms hard: ‘het moet niet gekker worden, eerst nemen jullie onze banen over, nu ook al onze namen’.

Zijn hele show was doorspekt met tegenstellingen; hij voelde zich Afrikaan, warm, vriendelijk en vreugdevol maar leefde in een veel koudere wereld. Regelmatig werd hij beloond met tussentijds applaus. “In mijn land zijn wij blij met een regenbui”. Dit bevestigde Samba met een Afrikaanse vreugdedans. “Na een week Nederland had ik toch behoorlijke spierpijn”, vervolgde hij met een pijnlijk gezicht wrijfend langs zijn benen.

Een keuze maken voor een godsdienst heeft Schutte nooit gekund. “Mijn moeder is Moslimse en mijn vader Christen. Maar eigenlijk zit er geen verschil tussen, alleen de een kan wat beter tegen cartoons. Maar als ik moet kiezen, dan wil ik ook een beetje Joods erbij, dan ben ik tenminste zowel op vrijdag als zaterdag en zondag vrij”. Bij een begroeting met zijn neefjes en nichtjes in Mauritanië voelde hij zich meteen opgenomen, alles wordt met zang en dans  uitgedrukt. Opnieuw danst hij met dat atletische lijf over het podium, tegen een warme gloed van licht. Maar tenslotte verandert het decor in een kil wit licht en staat Samba in de polonaise-houding! Met nog vele andere flitsende eenakters nam hij de Europeaan op de korrel.

De djembe, gemaakt uit verschillende elementen, moet passen in zijn omgeving. Koesterend houdt Samba de djembe in zijn handen, en zingt hij over deze kleine, lieve boodschapper die ook hier een beetje vrede, een beetje liefde en een beetje vreugde moet brengen.

De cabaretvoorstelling was naar volle tevredenheid van het voltallige publiek, na afloop klonk het daverende applaus. Met dank aan de Stichting Cultureel Gebruik Dorpskerk en de enige sponsor,  Imagoo Bedrijfspresentaties, die deze avond mogelijk maakten.

Netty Lalieu